Το vaping και τα ηλεκτρονικά τσιγάρα θεωρούνται πιο ασφαλής επιλογή για τους καπνιστές. Αλλά μήπως η χρήση τους προκαλεί απλώς… διαφορετικά προβλήματα στους πνεύμονες;
Τι πρέπει να γνωρίζετε:
Στις ΗΠΑ έχουν γίνει αναφορές για σπάνιες, αλλά σοβαρές περιπτώσεις βλάβης στους πνεύμονες.
Οι επαγγελματίες υγείας ανησυχούν για τις άγνωστες μέχρι στιγμής μακροπρόθεσμες επιπτώσεις.
Οι έφηβοι ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στους κινδύνους του vaping.
Ένα 17χρονο κορίτσι στις Ηνωμένες Πολιτείες διαγνώστηκε πρόσφατα με “πνεύμονα ποπ κορν” (Popcorn Lung) αφού άτμιζε κρυφά για τρία χρόνια. Αυτή η μη αναστρέψιμη πάθηση, γνωστή ως αποφρακτική βρογχιολίτιδα, δημιουργεί ουλές στους μικροσκοπικούς βρόγχους (αεροφόρους σάκους) στους πνεύμονες, εμποδίζοντας ουσιαστικά την ικανότητα του ατόμου να αναπνέει.
Αν και σπάνια, η περίπτωσή της είναι πιθανό να υποδηλώνει ένα πιο γενικευμένο πρόβλημα. Το 2019 αναφέρθηκαν σχεδόν 3.000 περιπτώσεις πνευμονικών παθήσεων που σχετίζονται με τη χρήση προϊόντων ηλεκτρονικού τσιγάρου ή vaping – με τον όρο EVALI – στα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων των ΗΠΑ. Από εκείνους, 68 άνθρωποι πέθαναν, κυρίως έφηβοι και νεαροί ενήλικες.
«Κάποιες από τις πιο σοβαρές περιπτώσεις πνευμονικών παθήσεων απασχολούν περιστασιακά και τα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων», δήλωσε ο Ντόναλ Ο’Σέι, καθηγητής Χημείας στο Πανεπιστήμιο Ιατρικής και Επιστημών Υγείας RCSI στην Ιρλανδία. «Αλλά στο παρασκήνιο υποβόσκει η αργή και σοβαρή βλάβη που υφίστανται οι πνεύμονες εκείνων που ατμίζουν».
Αν και το vaping περιγράφεται μερικές φορές ως μια πιο ασφαλής εναλλακτική στα παραδοσιακά τσιγάρα, οι επιστήμονες ανησυχούν για το πόσο λίγα γνωρίζουμε σχετικά με τις μακροπρόθεσμες επιπτώσεις του στην υγεία των πνευμόνων.
Πόσο επιβλαβές είναι το ηλεκτρονικό τσιγάρο για την υγεία;
Το υγρό των ηλεκτρονικών τσιγάρων περιέχει χημικές ουσίες αναμεμειγμένες με άλατα νικοτίνης και αρωματικές ουσίες. Αυτά τα συστατικά δημιουργούν χιλιάδες πιθανούς χημικούς συνδυασμούς, όταν αναμιγνύονται μεταξύ τους. Και κανείς δεν ξέρει τι συμβαίνει ακριβώς, όταν αυτές εισπνέονται από τους πνεύμονες.
«Δεν έχει δοκιμαστεί ποτέ το να βάλεις [αυτές τις χημικές ουσίες] σε μια συσκευή, να τις θερμάνεις και να τις εισπνεύσεις», λέει ο Ο’Σέι, «Το πώς εισάγεις μια ένωση ή μια χημική ουσία στο σώμα σου είναι πολύ σημαντικό για να προσδιοριστεί η τοξικότητά της», συμπληρώνει. Ποιον ιστό θα συναντήσει πρώτα αυτή η χημική ουσία; Τον ευαίσθητο πνευμονικό ιστό που δεν αναρρώνει, λέει. Και έτσι, «η παρατεταμένη δημιουργία ουλών και η βλάβη του πνευμονικού ιστού με την πάροδο των ετών θα οδηγήσει τελικά στον πνεύμονα ποπ κορν», καταλήγει ο ειδικός.
Οι επιπτώσεις του ηλεκτρονικού τσιγάρου στο ανθρώπινο σώμα αποτελούν ακόμη αντικείμενο μελέτης, ωστόσο εμφανίζονται ήδη ανησυχητικά μοτίβα. Μελέτες δείχνουν ότι προκαλεί φλεγμονές στους πνεύμονες, με τους χρήστες να αναφέρουν βήχα, ερεθισμό στον λαιμό και δύσπνοια.
«Ιστορικά χρειάστηκαν δεκαετίες ερευνών για να αποδειχθεί ότι το κάπνισμα προκαλεί ασθένειες, με τις εταιρείες που πουλούσαν αυτά τα προϊόντα να αρνούνται ότι προκαλούν κακό», επισημαίνει χαρακτηριστικά ο Ο’Σέι, ο οποίος τονίζει ότι η ιστορία αυτή δείχνει να επαναλαμβάνεται και τώρα με το ηλεκτρονικό τσιγάρο.
Επιστήμονες και επαγγελματίες υγείας ανησυχούν για τα κενά που έχουμε όσον αφορά τις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία. Τα παραδοσιακά τσιγάρα έχουν μελετηθεί επί δεκαετίες, με τον καρκίνο να αποτελεί επιβεβαιωμένη συνέπεια. Αντίθετα, τα ηλεκτρονικά τσιγάρα έχουν αποκτήσει δημοτικότητα μόνο την τελευταία δεκαετία, γεγονός που σημαίνει ότι οι μακροπρόθεσμες επιδράσεις τους είναι λιγότερο μελετημένες.
Οι επαγγελματίες υγείας ανησυχούν ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα κάνουν ευκολότερο τον εθισμό στη νικοτίνη: «Αυτό που βλέπουμε στην πραγματικότητα είναι ότι οι νεότεροι άνθρωποι εθίζονται πολύ, πολύ γρήγορα», επισημαίνει ο Ο’Σέι, αναφερόμενος ειδικότερα και στους κινδύνους σε νεότερες ηλικίες.
Επιμέλεια: Χρύσα Βαχτσεβάνου
Πηγή: Deutsche Welle